CWOP Krosno


1 %
Działalność pożytku publicznego - działalność prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych obejmujące następujące zadania: pomoc społeczną; działalność charytatywną; podtrzymywanie tradycji narodowej; ochrona i promocja zdrowia; promocja zatrudnienia; działalność na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn; działalność wspomagająca rozwój gospodarczy; nauka, edukacja, oświata i wychowanie; kultura, sztuka; ekologia; bezpieczeństwo publiczne; upowszechnianie i ochrona praw i wolości człowieka; działania na rzecz integracji europejskiej i inne
 
 ___________________________________________________________________________
 
 
1. Kto może ubiegać się o status organizacji pożytku publicznego?
 
O status organizacji pożytku publicznego mogą ubiegać się:
 
  • organizacje pozarządowe;
  • osoby prawne i jednostki organizacyjne kościoła katolickiego, innych kościołów i związków wyznaniowych, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego, np. archidiecezje, parafie, Caritas diecezji (podmioty te muszą działać na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania);
  • stowarzyszenia samorządu terytorialnego.
 
Pierwszym i podstawowym warunkiem, który musi spełnić podmiot ubiegający się o status organizacji pożytku publicznego, jest stwierdzenie, że odpowiada on definicji organizacji pozarządowej, ponieważ wyłącznie organizacje pozarządowe oraz podmioty zrównane z organizacjami mogą ubiegać się o status organizacji pożytku publicznego. Definicja organizacji pozarządowej sformułowana w ustawie jest szeroka. Za organizacje pozarządowe uznaje się „osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia, które nie są jednostkami sektora finansów publicznych i nie działają w celu osiągnięcia zysku” (art. 3 ust. 2). Praktyka KRS związana z rejestracją statusu OPP pokazała, że w związku z tak szeroką definicją organizacji pozarządowej, o status pożytku mogą ubiegać się spółdzielnie socjalne, a nawet niektóre spółki.
 
Organizacją pożytku publicznego może zostać podmiot, który spełnia łącznie następujące warunki: 
 
1. Adresuje swoją działalność statutową do ogółu społeczności lub określonej grupy, pod warunkiem, że grupa ta jest wyodrębniona ze względu na szczególnie trudną sytuację życiową lub materialną w stosunku do społeczeństwa. Przez działanie na rzecz ogółu społeczności należy rozumieć takie działanie organizacji, które jest skierowane do pewnego szerokiego kręgu odbiorców, wyodrębnionego ze względu na różne kryteria, jakie jak, np. kryterium terytorialne - społeczność danego osiedla, wsi lub miejscowości, czy też kryterium środowiska - społeczność szkolna, akademicka, religijna, kryterium etniczne - społeczność Romów w Polsce. Omawiany warunek zostanie spełniony również wtedy, gdy organizacja nie ogranicza w żaden sposób zakresu swojego działania do określonej społeczności i działa na rzecz całego społeczeństwa (np. celem działania organizacji jest wspieranie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, działanie na rzecz porządku i bezpieczeństwa).

2. Działalność na rzecz wyżej wspomnianych podmiotów jest wyłączną statutową działalnością organizacji pozarządowej i wszystkie zadania, których podejmuje się organizacja mieszczą się w sferze zadań publicznych wymienionych w ustawie w art. 4, a w odniesieniu do stowarzyszeń i klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia za spełnienie tego wymagania, można uważać prowadzenie działalności również na rzecz członków stowarzyszenia albo klubu sportowego działającego w formie stowarzyszenia.

3. Organizacja nie prowadzi działalności gospodarczej albo prowadzi działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji celów statutowych 

4. Cały dochód organizacji przeznaczany jest na działalność pożytku publicznego.

5. Organizacja ma statutowy kolegialny organ kontroli lub nadzoru, odrębny od organu zarządzającego i niepodlegający mu w zakresie wykonywania kontroli wewnętrznej lub nadzoru, przy czym członkowie organu kontroli i nadzoru:

  • nie mogą być członkami organu zarządzającego ani pozostawać z nimi w stosunku pokrewieństwa, powinowactwa lub podległości z tytułu zatrudnienia;
  • nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z winy umyślnej;
  • mogą otrzymywać z tytułu pełnienia funkcji w takim organie zwrot uzasadnionych kosztów lub wynagrodzenie w wysokości nie wyższej niż określone w art. 8 pkt 8 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz. U. Nr 26, poz. 306, z 2001 r. Nr 85, poz. 924 i Nr 154, poz. 1799, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 oraz z 2003 r. Nr 45, poz. 391 i Nr 60, poz. 535);

6. Statut organizacji (lub inne akty wewnętrzne, jeśli organizacja ubiegająca się o status OPP nie działa na podstawie statutu, ale innych dokumentów) musi zabraniać:

  • udzielania pożyczek lub zabezpieczania zobowiązań majątkiem organizacji w stosunku do jej członków, członków organów lub pracowników oraz osób, z którymi pracownicy pozostają w związku małżeńskim albo w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia albo są związani z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli zwane dalej „osobami bliskimi”;
  • przekazywania ich majątku na rzecz ich członków, członków organów lub pracowników oraz ich osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, w szczególności jeżeli przekazanie to następuje bezpłatnie lub na preferencyjnych warunkach;
  • wykorzystywania majątku na rzecz członków, członków organów lub pracowników oraz ich osób bliskich na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich chyba, że to wykorzystanie bezpośrednio wynika ze statutowego celu organizacji;
  •  zakupu na szczególnych zasadach towarów lub usług od podmiotów, w których uczestniczą członkowie organizacji, członkowie jej organów lub pracownicy oraz ich osób bliskich.

___________________________________________________________________________


2. Co daje organizaji posiadanie statusu opp?

 Z chwilą uzyskania statusu OPP, organizacji przysługują określone przywileje:

  1. prawo do otrzymywania 1% podatku od osób fizycznych 
  2. prawo do nieodpłatnego informowania przez radio i telewizję publiczną o działalności organizacji 
  3. możliwość korzystania z pomocy poborowych, skierowanych do odbycia służby zastępczej 
  4. możliwość użytkowania nieruchomości należących do Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego na preferencyjnych warunkach
  5. możliwość angażowania do zbiórek publicznych małoletnich wolontariuszy 
  6. możliwość obniżenia podatku VAT od darowizn żywnościowych 
  7. zwolnienie od:
    -
    podatku dochodowego
    -
    podatku od nieruchomości
    -
    opłat skarbowych
    -
    podatku od czynności cywilnoprawnych
    -
    podatku VAT przy sprzedaży towarów nieobjętych podatkiem akcyzowym oraz takich, które organizacja dostała jako darowiznę rzeczową podczas zbiórki publicznej lub zakupiła za pieniądze zebrane podczas zbiórki publicznej
Wymienione przywileje stosuje się wobec organizacji i prowadzonej przez nią działalności pożytku publicznego. Jeśli OPP prowadzi działalność gospodarczą, stosuje się wówczas takie same zasady, jak wobec innych organizacji pozarządowych, nieposiadających statusu OPP. 

______________________________________________________________________________
 
 
 3. Status organizacji pożytku publicznego.
 
Organizacje pozarządowe, od 2004 r. mogą, niezależnie od swojego stanu prawnego, jakim jest np. bycie fundacją, stowarzyszeniem, uczniowskim klubem sportowym, starać się o uzyskanie dodatkowego statusu – statusu organizacji pożytku publicznego. Organizacje, które go uzyskały nazywamy organizacjami pożytku publicznego (w skrócie OPP).
 
Status OPP oznacza stan prawny organizacji (fundacji, stowarzyszenia, uczniowskiego klubu sportowego itp.) która:
  • spełnia wszystkie wymogi ustawy, aby zostać organizacją pożytku publicznego oraz
  • uzyskała potwierdzenie tego faktu w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS)
 
Status OPP uzyskuje się na wniosek. Oznacza to, że organizacja zainteresowana uzyskaniem statusu musi wystąpić do KRS o jego nadanie. Sąd sprawdza, czy zostały spełnione wszystkie warunki stawiane przez ustawę, aby organizacja mogła uzyskać status OPP. Potwierdzeniem nabycia statusu OPP jest odpowiedni wpis do KRS (na wyciągu z KRS, w polu „status opp” jest wpisane słowo „TAK”).
 
Bycie organizacją pożytku publicznego, czyli posiadanie statusu OPP, wiąże się z pewnymi przywilejami (np. z możliwością otrzymywania 1% podatku od osób fizycznych, ale też z obowiązkami (np. konieczność wprowadzenia wewnątrz organizacji bardziej wymagających mechanizmów samokontroli, przejrzystość działań i finansów.
 
____________________________________________________________________________
 
 
4. Działalność pożytku publicznego.
 
 Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie definiuje  działalność pożytku publicznego jako "działalność społecznie użyteczną, prowadzoną przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie".
 
Działalność pożytku publicznego jest więc aktywnością prowadzoną przez organizacje pozarządowe dla dobra społecznego w obszarach opisanych w ustawie jako sfera zadań publicznych (np. podtrzymywanie tradycji narodowej, upowszechnianie i ochrona praw kobiet, ochrona i promocja zdrowia i wiele innych). Rodzaj prowadzonej działalności opisany jest w statucie organizacji, dlatego też mówimy o statutowej działalności pożytku publicznego.
 
Statutowa działalność pożytku publicznego, może być prowadzona jako działalność nieodpłatna lub odpłatna. Oznacza to, że organizacje, wykonując zadania statutowe, mogą oferować swoje usługi za darmo, ale mogą też pobierać za nie opłaty (bez konieczności rejestrowania działalności gospodarczej). 
 
Warto odróżniać działalność pożytku publicznego od posiadania statusu organizacji pożytku publicznego. Działalność pożytku publicznego może być prowadzona nie tylko przez organizacje, które uzyskały status opp.
 
___________________________________________________________________________
 
 
5. Strefa działań organizacji pożytku publicznego.
 
Organizacja działa w sferze pożytku publicznego, jeśli zadania, których się podejmuje, aby realizować swoje cele statutowe, należą do któregokolwiek z poniżej podanych obszarów. Przy czym, statutowe działania prowadzone przez organizację nie muszą zawierać się we wszystkich wymienionych dziedzinach - wystarczy, że dotyczą jednej. Przykładowo, organizacja pozarządowa za cel postawiła sobie pomoc osobom niepełnosprawnym i zadania, jakie w związku z tym wykonuje to organizowanie czasu wolnego osobom niepełnosprawnym, prowadzenie zajęć rehabilitacyjnych, prowadzenie kursów zawodowych. Realizuje ona zadania z obszaru "działania na rzecz osób niepełnosprawnych" i w tym zakresie działa w sferze pożytku publicznego.
 
Sfera pożytku publicznego jest sferą zadań publicznych realizowanych w zakresie (art. 4):
 
1. pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób;
1a. zapewnienia zorganizowanej opieki byłym żołnierzom zawodowym, którzy uzyskali uprawnienie do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, inwalidom wojennym i wojskowym oraz kombatantom;
2. działalności charytatywnej;
3. podtrzymywania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej;
4. działalności na rzecz mniejszości narodowych;
5. ochrony i promocji zdrowia;
6. działania na rzecz osób niepełnosprawnych;
7. promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy;
8. upowszechniania i ochrony praw kobiet oraz działalność na rzecz równych
praw kobiet i mężczyzn;
9. działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości;
10. działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;
11. nauki, edukacji, oświaty i wychowania;
12. krajoznawstwa oraz wypoczynku dzieci i młodzieży;
13. kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji;
14. upowszechniania kultury fizycznej i sportu;
15. ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego;
16. porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz przeciwdziałania patologiom społecznym;
17. upowszechniania wiedzy i umiejętności na rzecz obronności państwa;
18. upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji;
19. ratownictwa i ochrony ludności;
20. pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą;
21. upowszechniania i ochrony praw konsumentów;
22. działań na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami;
23. promocji i organizacji wolontariatu;
24. działalności wspomagającej technicznie, szkoleniowo, informacyjnie lub finansowo organizacje pozarządowe oraz podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 3, w zakresie określonym w pkt 1-23.
 
___________________________________________________________________________
 
 
6. Obowiązki wynikające z posiadania statusu opp.
 
1. DOSTOSOWANIE STATUTU ORGANIZACJI DO WYMAGAŃ PRZEWIDZIANYCH PRZEZ  USTAWĘ
Jeżeli organizacja chce starać się o nadanie statusu OPP musi dokonać odpowiednich zmian w statucie. Wiąże się to np. ze zwołaniem walnego zebrania przez stowarzyszenie, zwłaszcza jeżeli posiada ono wielu członków. Zmiany w statucie muszą być zgłoszone do KRS. 
 
2. POWIADOMIENIE URZĘDU SKARBOWEGO O RACHUNKU BANKOWYM - obowiązek ten dotyczy wszystkich OPP uprawnionych do zbierania 1% 
 
3. SPORZĄDZANIE I UPUBLICZNIANIE SPRAWOZDAŃ Z DZIAŁALNOŚCI
 
4. WYODRĘBNIENIE DZIAŁALNOŚCI PRZEZ TZW. ORGANIZACJE KOŚCIELNE
Organizacje, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 Ustawy, tzw. organizacje kościelne i wyznaniowe, które prowadzą działalność w sferze pożytku publicznego muszą wyodrębnić tę działalność w sposób zapewniający należytą identyfikację pod względem organizacyjnym i rachunkowym. Według niektórych komentatorów oznacza to utworzenie odrębnej jednostki organizacyjnej, która prowadziłaby działalność pożytku publicznego.
 
___________________________________________________________________________
 
 
7. Podstawowe zasady przekazywania 1% podatku dla opp.
 

1. Wybrać organizację pożytku publicznego, której chcemy przekazać 1%.

Organizacje te znajdziemy na liście publikowanej przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w Dzienniku Urzędowym Monitor Polski. Lista jest publikowana co roku, do 31 grudnia.
 
Na liście znajdują się organizacje, które miały status organizacji pożytku publicznego na dzień 30 listopada roku podatkowego (czyli na 30 listopada 2008 r.) i które mają prawo otrzymywać 1% (tzn. nie prowadzą działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5%, oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali, lub handlu tymi wyrobami). Do tej pory to podatnik miał obowiązek sprawdzić, czy organizacja, której chce przekazać 1% nie prowadzi takiej działalności. Teraz zrobi to za niego Minister Pracy i Polityki Społecznej.
 
2. Wypełnić odpowiednią rubrykę w rocznym zeznaniu podatkowym (PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-28, PIT-38)
Po wyliczeniu, ile podatku będziemy mieli do zapłacenia w tym roku, w odpowiednich rubrykach zeznania podatkowego (które zatytułowane są "Wniosek o przekazanie 1% podatku należnego na rzecz organizacji pożytku publicznego OPP") wpisujemy nazwę i numer pod jakim widnieje w Krajowym Rejestrze Sądowym organizacja, której chcemy przekazać 1% należnego podatku (art. 45 ust. 5c ustawy o pdof). Numer ten znajdziemy m.in. na liście publikowanej przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej, a także w bazie ngo.pl..
Wpisujemy także kwotę, którą chcemy przekazać dla OPP, nie może ona jednak przekraczać 1 % podatku należnego, wynikającego z zeznania podatkowego, po zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy w dół (art. 45 ust. 5c ustawy o pdof).
 
Na jednym formularzu PIT podatnik może przekazać odpis 1% tylko dla jednej organizacji. Jeśli jednak podatnik rozlicza się na więcej niż jednym formularzu - w każdym z nich może wskazać inną organizację pożytku publicznego.
Podatnik w składanym zeznaniu podatkowym może podać dodatkowe informacje, które w jego ocenie mogą mieć wpływ na rozdysponowanie pieniędzy z 1% przez organizację pożytku publicznego (np. wskazać na konkretny cel). Przeznaczona jest na to specjalna rubryka „Informacje uzupełniające” (poz. 132-134 – PIT-28, poz. 308 - 310 – PIT-36, poz. 108 – 110 – PIT-36L, poz. 127 – 129 – PIT-37, poz. 61 – 63 – PIT-38). Informacje te zostaną przesłane organizacji pożytku publicznego jako uszczegółowienie przekazanych kwot;
 
Podatnik ma prawo wyrazić zgodę na podanie swych danych osobowych (imienia, nazwiska oraz adresu) organizacji pożytku publicznego. Informacje te przekazuje urząd skarbowy. Zgodę podatnik wyraża w formularzu PIT, zakreślając odpowiednią rubrykę (poz. 134 – PIT-28, poz. 310 – PIT-36, poz. 110 – PIT-36L, poz. 129 – PIT-37, poz. 63 – PIT-38).
 
3. Zapłacić podatek.
 
Wniosek podatnika o przekazanie 1% wybranej organizacji, zostanie zrealizowany tylko wtedy, gdy podatnik zapłaci wpełnej wysokości należny podatek.
 
Pieniądze - 1% podatku należnego - na konto wybranej organizacji przekaże urząd skarbowy w lipcu lub w sierpniu roku podatkowego, w którym jest składane zeznanie podatkowe.
 
Z wyliczonej kwoty potrącone zostaną koszty przelewu.
 
1% można przekazać w zeznaniach podatkowych złożonych w terminie lub w korekcie zeznania podatkowego, pod warunkiem, że zostanie ona złożona w ciągu dwóch miesięcy od upływu terminu składania zeznań podatkowych (art. 45 c ustawy o pdof). Termin składania zeznań podatkowych mija 31 stycznia (dla ryczałtowców) oraz 30 kwietnia (dla pozostałych podatników).
 
Jeśli podatnik błędnie zawyżył swój podatek (i tym samym zadeklarował „za duży” 1% dla wybranej organizacji pożytku publicznego), a przy korekcie zeznania okazało się, że podatek należny jest mniejszy i urząd skarbowy powinien podatnikowi zwrócić nadpłacone pieniądze – wówczas (jeśli pieniądze zostały już przekazane organizacji) urząd skarbowy „weźmie” różnicę między poprawnie obliczoną kwotą i tą zawyżoną z sumy, którą ma zwrócić podatnikowi (art. 77 c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm).
 
Kto może przekazać 1% podatku organizacjom?
  • podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych (w tym m.in. podatnicy uzyskujący dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych);
  • podatnicy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych;
  • podatnicy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą i korzystający z liniowej, 19-procentowej stawki podatku.
 
1% mogą przekazać również emeryci, pod warunkiem jednak, że samodzielnie wypełnią PIT-37 i zrezygnują z pomocy ZUS w tym zakresie. Podobna zasada dotyczy osób, które są rozliczane przez pracodawcę.

___________________________________________________________________________

Więcej informacji na